Svendsen | Sıkıntı'nın Felsefesi | 01

Cioran | Gözgaşları ve Azizler | 02

Joan Ponc | Ésser del Cap | 1978

Bütün büyük dinî dönüşümler yaşamın anlamsızlığının birdenbire farkına varmaktan doğar. Hiçbir şey varoluş boşluğunun bu aniden gelen korkusundan daha etkileyici ve dokunaklı olamaz. [s. 93]

Emil Michel Cioran | Gözgaşları ve Azizler | Jaguar Kitap | 111 s.

Friedrich Nietzsche | Övmek ve Yermek

The Alexander Mosaic

Bir savaş yenilgiyle sonuçlanırsa, savaşın çıkmasında kimin "suçu" olduğuna bakılır, galibiyetle sonuçlandığında ise savaşı çıkaran övülür. Başarısızlığın olduğu her yer de suç aranır; çünkü o beraberinde huzursuzluk getirir, buna karşı kaçınılmaz olarak tek bir ilaç kullanılır: Güç duygusunun yeniden canlandırılması - ve bu da "suçlunun" mahkûm edilmesiyle mümkündür. Bu suçlu, başkalarının işlediği bir suçun günah keçisi değildir: O herhangi bir biçimde hâlâ güçlü olduklarını kanıtlamak isteyen güçsüzlerin, aşağılanmışların, ezilmişlerin kurbanıdır. İnsanın kendi kendini yargılaması da, bir yenilgiden sonra güç edinmeye çalışmanın bir yolu olabilir. - Buna karşın bunu ortaya çıkaran nedene duyulan hayranlık, çoğu zaman kendi kurbanını isteyen başka bir dürtünün bilinçsiz sonucudur, - ve bu kez kurban, kurbanlık hayvana bile tatlı ve iştah açıcı görünür: - Yani eğer bir halkta, bir toplumda güç duygusu, büyük ve büyüleyici bir başarı sonucu fazlaca yaşanır ve bir tür zafer bıkkınlığı ortaya çıkarsa, o zaman insan onurundan ödün verir; adanma duygusu artar ve nesnesini bulmaya çalışır: - Bu arada bizler azarlansak da, övülsek de çevremizdeki insanlar için fırsat sayılırız, çoğu zaman hemen faydalanılan, onların içlerinde biriken azarlama ya da takdir dürtüsünü boşaltmalarına fırsat yaratırız: Her iki durumda da onlara iyilik ederiz, ama bu iyilikten bizim bir kazancımız olmaz, onlar da bunun için bize minnet duymazlar. [s.112-13]

Friedrich Nietzsche | Tan Kızıllığı | Say Yayınları | 287 s.

Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | 05

Vasily Vereshchagin | Site of the Battle Fought on July 18 | 1877-80

Ne zaman bir hakarete uğrasam, intikam arzusundan kendimi tamamen kurtarmak için, kendimi mezarımda sessiz, sâkin hayal ettiğim bir zaman oldu. Ve hemen yatışıyordum böylece. Cesedimizi fazla küçümsemeyelim: Fırsat olursa işe yarayabilir. [s.121]

Emil Michel Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | Opus Yayınları | 221 s.

Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | 04

Edvard Munch | Night | 1890

En yaman cellatların bile hayal edemeyeceği geceler vardır. Paramparça sabahı bulduğumuz olur, aptal ve şaşkın, hiçbir şey anımsamadan ve anlamadan, hattâ kim olduğumuzu bilmeden... Günün yararsız, tehlikeli, koyu karanlıklardan daha da boğucu göründüğü zamandır bu... [s.88]

Emil Michel Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | Opus Yayınları | 221 s.

Cioran | Gözgaşları ve Azizler | 01

Salvador Dali | The Disintegration of the Persistence of Memory | 1952-54

Zaman hafızamızdan silindikçe mistik olana daha fazla yaklaşırız. Hafıza ne kadar diri ve sağlıklı olursa görünüşlere, doğrudan olan şeylere o kadar iyi katılır. Arkeolojisi, karşılığı bu dünya olan bir başka dünyayla ilgili belgeleri gösterir bize. [s.33]

Emil Michel Cioran | Gözgaşları ve Azizler | Jaguar Kitap | 111 s.

Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | 03

Howard J. Winter | Lonely Man Under Wind Blown Tree

Geç bir vakit, ağaçlarla çevrili bir yolda geziniyordum. Bir kestane ayaklarıma düşüverdi. Çatlayarak çıkardığı ses, bende uyandırdığı yankı ve küçücük bir olayın taşkın heyecanı beni bir mucizeye, kesin bir mucizenin sarhoşluğuna boğdu. Ortada yanıtlardan başka hiçbir soru kalmamıştı sanki. Ne yapacağımı bilemediğim bu ansızın gelen yoğun aydınlıktan sarhoştum... İşte böyle, az kalsın sırra kadem basıyordum. Ancak yola devam etmenin daha iyi olacağını düşündüm. [s.52]

Emil Michel Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | Opus Yayınları | 221 s.

Friedrich Nietzsche | Basitlik ve Sahtelik

Hiroshige | Benzaiten Shrine at Inokashira in Snow

O sancta simplicitas!* Ne de tuhaf basitlikler ve sahtelikler yaşıyor insanoğlu! İnsanın bir kez mucizeyi görebilecek gözleri olunca, durmadan şaşırıyor! Nasıl da çevremizdeki her şeyi aydınlık, özgür, kolay ve basit kılıyoruz! Duyumlarımıza, bütün derme çatmalığı, düşüncemize, Tanrısal serseri sıçrama yapma isteğinin ve yanlış çıkarımların girmesi için geçiş izni vermeyi nasıl da biliyoruz! Başından beri, hemen hemen kavranamaz bir özgürlük, düşüncesizlik, temkinsizlik, bir yaşam yürekliliği ve şenliğinden tat almak için - yaşamdan tat almak için, bilgisizliği korumaya nasıl da akıl erdirebiliyoruz? Ve yalnızca bu katı, sert bilgisizlik temelinde şimdiye dek bilgi yükseldi; çok daha güçlü istemenin temeli üstündeki bilgi istemesi, bilmemeyi, bilgisizliği, yanlışı isteme! Onun karşıtı olarak değil de - daha incelmiş biçimi olarak! hatta dil bile, burada, diğer yerlerde olduğu gibi, beceriksizliğinin üstesinden gelemiyor; yalnızca derecelenmenin, çeşit çeşit aşama inceliklerinin olduğu yerde karşıtlıktan söz ediyor; hatta, şimdi bizim başa çıkılamaz "et ve kanımıza" ait olan, derinlere kök salmış ahlak Tartüfçülüğü, daha iyi bilenlerimizin bile sözlerini saptırır: Orada burada, kavrar da güleriz, en iyi bilimin en iyisinden bizi bu basitleştirilmiş durumda tutmaya çalışmasına; istemeye istemeye yanlışı sevmesine, tümüyle yapay, yolunca yordamınca uyduruk, düzmece dünyada yaşayan bir varlık olduğu için - yaşamayı sevmesine! [s.41]

Friedrich Nietzsche | İyinin ve Kötünün Ötesinde | Say Yayınları | 223 s.

______________________
*Ey kutsal basitlik. [Çev. n.]

Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | 02

Salvador Dali | Giant Flying Mocca Cup with an Inexplicable Five Metre Appendage | 1946

Cennet dayanılır gibi değildi, yoksa ilk insan kendini ona alıştırmış olurdu. Bu dünya da ondan aşağı kalmaz, çünkü burada cenneti özlüyoruz, ya da ondan başka bir şey umuyoruz. Ne yapmalı peki, nereye gitmeli? Hiçbir şey yapmayalım, hiçbir yere gitmeyelim. Hepsi bu kadar basit. [s.50]

Emil Michel Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | Opus Yayınları | 221 s.

Ergun Kocabıyık | Kendini Ötekinde Tanımak

Salvador Dali | Paranoiac Visage | 1935

Göz sayesinde insan kendinin dışına çıkabilir, dünyaya açılabilir. Gözden dışarı bakanın kim olduğu sorusunu yanıtlamanın yolu ise gözden içeri bakmaktır. Fakat bu kapının eşiğinde önemli bir sorun bütün heybetiyle karşımıza dikiliverir: kendimize doğrudan bakamayız; ağız nasıl kendini yiyemez ise göz de kendi bakışının doğrudan nesnesi olamaz. Bu nedenledir ki, kendimize bakmak için başkasına mecburuz. Başkasına bakmak ise onu anlamayı, yorumlamayı ve çözümlemeyi gerektirir; çünkü başka olan, kendini ancak kültürel [bedensel, dilsel, sanatsal vb] bir bütünün aynasında ortaya koyar. Yüz, ötekinin belirişidir. Öteki, yüz ile tecelli eder. [s.5]

Ergun Kocabıyık | Aynadaki Narkissos | Boğaziçi Üniversitesi Yayınları | 239 s.

Friedrich Nietzsche | Barbarlık Alameti

Nikolai Ge | Crucifixion

Birini sevmek barbarlıktır: Çünkü, bunu diğerini harcayarak yapıyor. Tanrı sevgisi de öyle.

Friedrich Nietzsche | İyinin ve Kötünün Ötesinde | Say Yayınları | 223 s.

Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | 01

Emil Michel Cioran | 1911 - 1995

Bağlılık bir kötülükse nedenini doğum rezaletinde aramalı. Çünkü doğmak bağlanmaktır. O halde unutmak, her şeyden ağır ve dayanılmaz olan bu rezaletin izlerini silmeye çalışacaktır. [s.61]

Emil Michel Cioran | Doğmuş Olmanın Sakıncası | Opus Yayınları | 221 s.